B.4 ZONE.COLLEGE EN DE MAATSCHAPPIJ

We zijn voortdurend in dialoog met onze in- en externe stakeholders. Zowel via formele structuren als via informele vormen.

In 2020 bepaalden COVID-19 en de implementatie van het strategisch beleidsplan voor een belangrijk deel de gesprekken met interne belanghebbenden. Naast gesprekken met formele organen zoals de raad van toezicht, ondernemingsraad, studentenraad en ouder-bestuur-commissies hebben we ook enquêtes afgenomen, waarbij medewerkers en studenten rechtstreeks hun stem hebben kunnen laten horen. In samenspraak met hen hebben we ervoor gezorgd dat we onze leerlingen en studenten binnen de gegeven omstandigheden het best mogelijke onderwijs hebben geboden. Dat vroeg veel van onze medewerkers. Daardoor hebben we prioriteiten moeten stellen over de implementatie van onderdelen van het strategische beleidsplan. Ook dat hebben we in samenspraak gedaan. Het meest opvallende gevolg is dat we in het werken met technologie, een speerpunt uit ons strategisch beleidsplan, in 2020 een enorme sprong voorwaarts hebben gemaakt.

We zijn continu in gesprek met externe belanghebbenden zoals andere onderwijsinstellingen, bedrijven, gemeenten enz. Zowel de leden van het college van bestuur als directeuren, portefeuillehouders, teamleiders en docenten stemmen af met externe partijen. Daarbij zijn belangrijke agendapunten:

• Corona
• Praktijk-rijk onderwijs 
• Demografische krimp in de regio 
• Macrodoelmatigheid van opleidingen 
• Passend onderwijs 
• Arbeidsmarktvraagstukken 
• Leven Lang Ontwikkelen 
• Duurzaamheid 
• Doorlopende Leerlijnen
• Locatie Hardenberg 

Voor de wijze van aanstelling, de taken en het profiel van interne vertrouwenspersonen zet ons bestuur het beleid onverkort voort. De interne vertrouwenspersoon verzorgt de eerste opvang bij problemen van leerlingen, studenten en ouders op het terrein van (seksuele) intimidatie, discriminerend gedrag, agressie, geweld en pesten. Ook gaat de interne vertrouwenspersoon na of bemiddeling tot een oplossing kan leiden. De interne vertrouwenspersoon verzorgt deze bemiddeling niet zelf.

Verder onderzoekt de interne vertrouwenspersoon of de gebeurtenis aanleiding geeft tot het indienen van een klacht. Op al onze scholen hebben we de aanwezigheid van vertrouwenspersonen op een eenduidige wijze vormgegeven. Dat draagt bij aan een veilige leer- en leefomgeving voor leerlingen en studenten. Elke locatie heeft zowel vrouwelijke als mannelijke interne vertrouwenspersonen beschikbaar voor vmbo-leerlingen en mbo-studenten. Daarnaast is er een externe vertrouwenspersoon beschikbaar voor leerlingen en studenten, medewerkers en andere belanghebbenden. Deze externe vertrouwenspersoon is afkomstig van Bureau Bezemer & Schubad.

Training vertrouwenspersonen

In 2020 hebben de interne vertrouwenspersonen een intervisiebijeenkomst bijgewoond onder leiding van de externe vertrouwenspersoon. Dit gebeurde vanwege COVID-19 in een online sessie.

Een nieuw aangestelde interne vertrouwenspersoon heeft een vijfdaagse training gevolgd bij het bureau Bezemer & Schubad. Deze training is verplicht voor alle startende interne vertrouwenspersonen.

Interne vertrouwenspersonen rapporteren de casuïstiek die op hun school is behandeld jaarlijks aan het bestuur. Dat doen ze in een geanonimiseerd verslag.

Een mooie stap in 2020 is dat duurzaamheid een pijler is geworden in ons strategisch beleidsplan. Met als ambities:

• Vmbo: verkrijgen internationale keurmerk voor duurzame scholen, de Groene Vlag;
• Mbo: integreren van duurzaamheid in alle curricula;
• Zone.college: duurzaamheid zichtbaar maken in uitingen, gebouwen en activiteiten.

In het najaar van 2020 hebben we een vacature uitgezet voor een projectleider duurzaamheid. Deze vacature wordt vanaf 2021 ingevuld. De projectleider duurzaamheid gaat helpen om duurzaamheid nog meer een gezicht te geven in onze organisatie. Er gebeurt veel, maar hoe kunnen we dat verbinden? Waar kunnen we onszelf verbeteren, wat kunnen we nog leren? Waar kunnen geïnteresseerde studenten, leerlingen, docenten en medewerkers terecht met vragen en ideeën? Welke koers willen we varen als het gaat om duurzaamheid?

Vmbo

Al onze onderwijslocaties doen mee aan Eco-Schools en hebben inmiddels de Groene Vlag behaald, het internationale keurmerk voor duurzame scholen. Door COVID-19 hebben veel Eco-Schools-activiteiten helaas grotendeels stilgelegen.

Mbo

Net als in 2019 deden we ook in 2020 mee met de SustainaBul (mbo.sustainabul.com), een ranglijst van de meest duurzame mbo-instellingen van Nederland. Er deden negentien scholen mee, een verdubbeling ten opzichte van 2019. Wij behoorden helaas niet tot de top drie, maar het was voor ons opnieuw waardevol om mee te doen. Het maakt ons bewust van de kansen en mogelijkheden op gebied van onderwijs, praktijk en onze bedrijfsvoering.

Vrijdag 9 oktober was de Dag van de Duurzaamheid. In het mbo gaven we in alle klassen een les over duurzaamheid (‘Hoe groot is jouw voetstap?’). Docenten konden hiermee aan de slag dankzij het voorwerk van een betrokken burgerschapsdocent. Daarnaast konden medewerkers een lezing volgen. Hierin gaf Joke Feenstra, trainer in eco-positiviteit, ons inzicht in de gevolgen van ons handelen voor de planeet en hoe we met kleine stappen onze voetafdruk kunnen verkleinen. De lezing was online in verband met COVID-19.

En ook na drie jaar is ons keuzedeel ‘Duurzaamheid in het beroep’ gewild bij onze studenten. Op alle drie locaties waar we dit keuzedeel aanbieden, zijn de groepen nagenoeg vol.

Huisvesting

Wij zijn wettelijk verplicht om alle energiebesparingsmaatregelen uit te voeren die binnen vijf jaar kunnen worden terugverdiend (de Energiebesparingsplicht). In 2019 hebben we al onze gebouwen hierop gescand. Voor vrijwel alle gebouwen geldt dat er werk te doen is. In 2020 constateerde de Omgevingsdienst bij een eerste controle op onze locatie in Zwolle dat wij daar in gebreke zijn gebleven. In de reguliere investeringsbegroting 2021 hebben we middelen opgenomen om een inhaalslag te maken.

Op onze locatie in Doetinchem gaan we een zuiverende kas realiseren. Uniek in Nederland! Deze kas zuivert het afvalwater van de school en van enkele buren, waardoor het water opnieuw gebruikt kan worden.

Het merendeel van de bedrijven in de groene sector is internationaal georiënteerd. Denk bijvoorbeeld aan de glastuinbouw, landbouw en visteelt, maar ook aan domeinen als groene energie, duurzaam ondernemerschap, watermanagement, duurzame groene leefomgeving en circulaire voedselproductie.

Daarnaast is er bij het bedrijfsleven een duidelijke vraag naar meer aandacht voor ondernemers en medewerkers met internationale competenties. Door in alle opleidingen aandacht te hebben voor het verwerven van internationale competenties, kunnen leerlingen en studenten zich beter staande houden in een omgeving, waarin grenzen steeds minder belangrijk zijn. Internationalisering binnen Zone.college betekent dan ook een nieuwe ‘mindset’ aanleren (houding/attitude), kennis uitwisselen en een deel van de opleiding in het buitenland volgen (waar mogelijk gecombineerd met een ‘workbased setting’ - Internationale BPV).

Door de coronamaatregelen had het jaar 2020 veel impact op de mobiliteit van studenten, medewerkers en bedrijfsopleiders. Het aantal deelnemers dat in het buitenland leerervaringen heeft kunnen opdoen, daalde ten opzichte van voorgaande jaren dramatisch.

Het was ons streven dat meer studenten een deel van hun opleiding zouden volgen bij geselecteerde internationale partnerscholen en/of zouden deelnemen aan een I-BPV. Het coronavirus en de coronamaatregelen hadden een grote impact hadden op dat streven. Met name in de periode tot de zomervakantie heeft de pandemie flinke consequenties gehad voor geplande mobiliteiten.

Toch hebben veel leerlingen en studenten  internationale leerervaringen kunnen opdoen. Halverwege de eerste helft van 2020 ontwikkelden we de beleidsnotitie Internationalisering tijdens COVID-19 en brachten we deze tot uitvoering. In tegenstelling tot studenten van vele andere mbo-instellingen konden onze studenten hierdoor wél aan mobiliteitsactiviteiten blijven meedoen. De beleidslijn met het bijbehorende stappenplan, checklist en protocol bood studenten veel ondersteuning .

Ondanks COVID-19 hebben onze studenten toch kunnen werken aan een deel van de internationale competenties die zij moeten verwerven. Via onder andere een Wikiwijs-arrangement hadden ze digitaal toegang tot goede informatie. Binnen het vak LOB konden ze een leerarrangement Internationale betrekkingen volgen. Ook het keuzedeel 'Werken op de internationale arbeidsmarkt’ bood hun de mogelijkheid om aan internationale competenties te werken. Daarnaast konden studenten internationale leerervaringen opdoen door internationalisering@home-activiteiten en door met leeftijdsgenoten in andere landen digitaal te werken aan internationale activiteiten.

Net als in voorgaande jaren hebben we ook in 2020 weer veel aandacht gegeven aan de ontwikkeling en kwaliteitsborging van internationale leereenheden en het internationaal assessment. Hierdoor kunnen we leerresultaten valideren en borgen die in het buitenland zijn behaald.

Medewerkers en studenten uit het mbo hebben in 2020 uitvoer gegeven aan een vijftal door de EU gesubsidieerde, sectoroverstijgende Erasmus+ strategische partnerschapsprojecten. In deze twee- of driejarige projecten werkten ze digitaal aan de ontwikkeling van outcome based leren, internationale leereenheden en internationaal assessment en aan de kwaliteitsborging in de opleidingen Aquacultuur, Green design en Paraveterinair. Ook hebben ze digitaal verder gewerkt aan de ontwikkeling van een virtuele leeromgeving en zijn er binnen deze leeromgeving train-de-trainer-modules ontwikkeld. Hierbij wordt gebruik gemaakt van digital equipment zoals een HoloLens, 3D-printen en frezen, augmented reality, virtual reality en het inzetten van sociale media in marketingstrategieën.

Samenwerking met het regionale bedrijfsleven, het georganiseerd Europese bedrijfsleven en geselecteerde buitenlandse partnerscholen is een van de belangrijke pijlers in deze strategische partnerschapsprojecten.

Vanzelfsprekend vormen de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties en de 21st Century Skills van de EU de basis voor ontwikkeling van de bovengenoemde producten.

In 2020 gaven medewerkers en leerlingen uit het vo en vmbo uitvoer aan activiteiten binnen drie Erasmus+ scholenpartnerschapsprojecten: ‘Clean’, ‘Hotbay 21’ en ‘SILC’.

In het project 'Clean' werken leerlingen van partnerscholen uit zes verschillende EU-landen samen. Het project ‘Hotbay’ wordt uitgevoerd door leerlingen uit vier EU-landen. Het SILC-project kent een bilaterale samenwerking met twee partnerscholen in Roemenië.

Elk van deze drie projecten leverde een bijdrage aan een aantal geselecteerde Sustainable Development Goals van de VN, met onderwerpen als milieuproblematiek, woon- en leefomgeving, voedselveiligheid, samenwerken, ICT, informeel leren, creativiteit en universeel democratisch onderwijs. In deze scholenpartnerschapsprojecten wordt gebruik gemaakt van E-Twinning, Green Circles en E-Space. Tientallen vo- en vmbo-leerlingen werkten eerst binnen de reguliere onderwijsactiviteiten met hun klasgenoten aan het ontwikkelen van klassikale producten. Daarna werkten ze samen met hun ‘Europese’ klasgenoten digitaal verder aan bovengenoemde onderwerpen. Vanwege COVID-19 hebben in 2020 geen fysieke leerlingactiviteiten in het buitenland plaatsgevonden.

Om onze internationale ambities vorm te geven, werken we samen met allerlei overheidsinstellingen, mbo- en hbo-instellingen, universiteiten en bedrijven uit binnen- en buitenland. Concrete activiteiten en onderwerpen waaraan we in 2020 hebben gewerkt zijn:

• Nationale netwerken: onder andere AOC-platform internationalisering, MBO Raad internationalisering, stuurgroep MBO van OC&W, Zwolse8, Nationaal Coördinatiepunt ECVET, Nationaal Coördinatiepunt EQAVET, Euphoria, AOC consortium mobiliteit;
• Transnationale netwerken: onder andere Europea, Flornet, EPFVET, Aquaview, FESFA, VETNNET, SILC;
• Euregio: werken aan het wegnemen van negatieve effecten van de landsgrens tussen Nederland en Duitsland;
• Het Orange Knowledge Programme van Nuffic: door samenwerking het groen onderwijs in Oeganda en Indonesië revitaliseren;
• Internationale beroepenwedstrijden;
• Internationaal erkend kenniscentrum voor green design, aquacultuur en paraveterinair;
• Digitale leeromgeving binnen de EU en internationale faculteit in cum laude;
• Groene zorgbedrijven: ontwikkelen van een internationaal werkgerelateerd opleidingstraject binnen groene zorgbedrijven;
• Agrotoerisme: ontwikkeling van een internationaal erkende kwalificatie voor de opleiding Agrotoerisme.

De klachten in het onderstaande overzicht zijn gemeld via het klachtenformulier op onze website en vervolgens intern afgehandeld. Er is geen beroep gedaan op de externe Landelijke Klachtencommissie Onderwijs of de Commissie van Beroep voor Examinering.

Dagelijks verwerken we de persoonsgegevens (NAW-gegevens, cijfers, beoordelingen, lesnotities, beeldmateriaal, aanwezigheid, verzuim, incidenten enz.) van ruim 7.000 leerlingen en studenten en circa 1.000 medewerkers. Dat wij werken met (bijzondere) persoonsgegevens, is voor ons als school noodzakelijk, anders kunnen de docenten niet lesgeven en kunnen ondersteunende collega’s hun werk niet doen. Uiteraard gaan we zorgvuldig met deze gegevens om en vinden we het van groot belang om bij het verwerken van deze persoonsgegevens alert te blijven.

We verwerken de persoonsgegevens in verschillende (digitale) systemen. Daarbij werken we continu aan het waarborgen van de beschikbaarheid, juistheid en vertrouwelijkheid van deze gegevens in onze informatiesystemen. In 2020 hebben we in het kader van deze waarborging diverse maatregelen genomen. Hieronder de meeste belangrijke:

• Corona en thuiswerken

De versnelde toegenomen digitale vaardigheden van collega’s door thuiswerken en lesgeven op afstand hebben nieuwe inzichten gegeven op het gebied van informatiebeveiliging en privacy (IBP). We hebben onder andere afspraken gemaakt omtrent het gebruik van video, audio en opnames. Dit behoeft continue aandacht; nieuwe ontwikkelingen volgen we op de voet.

• Bewustwording

We merken dat IBP in structurele overleggen vaker op de agenda staat. Daardoor neemt de bewustwording toe.

Er is blijvende aandacht voor bewustwording door voorlichting via persoonlijke benadering en via publicaties op intranet en info-borden.

• Microsoft 365 tweefactorauthenticatie (2FA)

Tweefactorauthenticatie neemt een steeds belangrijkere rol in bij de bescherming van persoonsgegevens. We hebben dit daarom uitgerold over het gehele Microsoft 365-platform. Bij Zone.college maken we onder andere gebruik van de  volgende Microsoft 365 diensten: Teams (online overleg/les en bestandsdeling), OneDrive (persoonlijke opslag), OneNote (notities), Outlook (e-mail), Sharepoint (intranet) en Stream (videostreaming).

• Gebruik van nieuwe applicaties, tools en websites

In samenwerking met EduTech hebben we een speciale intranetpagina ontwikkeld waarop staat welke apps, tools en websites AVG-proof zijn, welke onder voorwaarden zijn toegestaan zijn en welke niet zijn toegestaan. Op deze pagina kunnen medewerkers nieuwe applicaties opgeven die ze willen gebruiken. Via een korte vragenlijst bekijken we de impact van het gebruik. In sommige gevallen voeren we een DPIA (Data Protection Impact Assessment) uit.

• Datalekken

Sinds 2016 hanteren we een procedure voor het melden en registreren van datalekken. Het IBP-team houdt de datalekken nauwkeurig bij en bespreekt ze met het CERT (computer emergency response team). Daarbij komen advies over te nemen stappen en maatregelen aan de orde. In 2020 zijn er tien incidenten geregistreerd, voornamelijk datalekken in het gebruik van e-mail. Deze hebben we binnen de wettelijke termijnen afgehandeld.

• Landelijke benchmark IBPE/peer review

In 2020 hebben we wederom meegedaan met de landelijke benchmark Informatiebeveiliging, Privacy en Examinering in het mbo. Deze benchmark is uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de regiegroep IBP door saMBO-ICT en Kennisnet. We hebben als sector de ambitie om in volwassenheidsscore te groeien van 2 naar 3 (op een schaal van 1 tot 5). Het doel is om op een gemiddelde score van 3 uit te komen.

Als Zone.college zijn we goed op weg, met als resultaat een 2.9 voor de benchmark Informatiebeveiliging (landelijk gemiddelde 2.8), een 2.5 voor de benchmark Privacy (landelijk gemiddelde 2.8) en een 2.1 voor de benchmark Examinering (landelijk gemiddelde 2.8). Met betrekking tot privacy en examinering hebben we steeds nauwkeuriger in beeld waar we een verbeterslag kunnen maken.

Om de validiteit van de benchmark te kunnen waarborgen, nemen we deel aan een peer review. Dat houdt in dat de mbo-instellingen elkaar auditen op de statements van de benchmark.

• Professionalisering IBP-team

We hebben aandacht voor blijvende professionalisering van het IBP-team. Dat is zichtbaar in het volgen van opleidingen, het bijwonen van landelijke bijeenkomsten en het delen van expertise op het gebied van wetgeving en tooling binnen samenwerkingsverbanden van mbo-scholen. Onder regie van het IBP-team geven we uitvoering aan de wet AVG. Het IBP-team informeert de organisatie over deze wetgeving, met als doel bewustwording.

Verder hebben we beleid gemaakt, risico’s in kaart gebracht en informatie verzameld over incidenten (datalekken).

Naast nauwe contacten met saMBO-ICT zijn we een samenwerking aangegaan met Lumen Group. Met haar AVG-expertise ondersteunt Lumen Group de functionaris voor gegevensbescherming en onze organisatie.

Concluderend kunnen we stellen dat de aandacht voor en bewustwording van informatiebeveiliging en privacy in de organisatie toenemen. Dat is een goede ontwikkeling.

Kijkend naar 2021 is het plan om op het gebied van bewustwording in samenwerking met Lumen Group een campagne te starten. Daarnaast maken we naar aanleiding van de benchmark verbeterplannen, die we uitvoeren met de PDCA-cyclus.